Αρτοτίνα

ΚΑΠΕΤΑΝΟΧΩΡΙ ΤΗΣ ΡΟΥΜΕΛΗΣ


Η κάπως ομαλή συμβίωση με τους Τούρκους μέσω των κοτζαμπάσηδων, αλλάζει προς το χειρότερο μετά την υπαγωγή στο κράτος ωτου Αλή Πασά (από το 1788 έως το 1821) και την εγκατάσταση του υιού του Βελη στη Ναύπακτο. Τα Τουρκικά αποσπάσματα από το Λιδωρίκι και την Υπάτη (Πετρατζίκι) είναι ο φόβος και ο τρόμος των ορεινών περιοχών και μόνο με την υποψία συνεργασίας και τροφοδοσίας των κλεφτών. Σ’αυτή την περίοδο (γύρω στα 1793) τοποθετείται η θανάτωση του πατέρα του Αθ.Διάκου και του αδερφού του Αποστόλη με αυτή την κατηγορία.

Η Αρτοτίνα έδωσε στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας τόσους πολλούς σημαντικούς κλεφταμαρτωλούς και οπλαρχηγούς όπως οι: Λουκάς Καλιακούδας, Δήμος Σκάλτσας (Σκαλτσοδήμος), Ανδρίτσος Σαφακας, Ιωάννης Ρούκης, Αντώνης Κοντοσόπουλος (Γεράντωνος) και φυσικά ο Αθανάσιος Διάκος, ώστε επάξια φέρει το τίτλο «Καπετανοχώρι» της Ρούμελης. Ο κατάλογος συμπληρώνεται με μεγάλο κατάλογο αγωνιστών στα αρχεία Ανδρίτσου Σιαφάκα και Σκαλτσοδήμου. Το αρχείο Σαφάκα, με επιμέλεια Δ. Λουκόπουλου εκδόθηκε από την Ιστορική και Λαογραφική βιβλιοθήκη του «Συλλόγου προς διάδοσιν ωφέλιμων βιβλίων» 1931, ενώ το αρχείο Σκαλτσοδήμου βρίσκεται στο αρχείο Αγωνιστών της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Ο Σκαλτσοδήμος υπήρξε ο απελευθερωτής του Λιδωρικίου, όπου τιμάται ανάλογα.